بیماری / وضعیت · مغز و اعصاب
دمانس
Dementiaزوال عقل
کالبدشکافی واژه
خواندنِ تحتاللفظیزوالِ عقل
پیشوندریشهپسوندمصوت پیوندی
دمانس یعنی افتِ پیشرونده و پایدارِ تواناییهای ذهنی — حافظه، تفکر و قضاوت — تا حدی که زندگیِ روزمره را مختل میکند؛ آلزایمر شایعترین علتِ آن است.
کاربرد بالینی
- توصیفِ افتِ کلیِ عملکردِ ذهنی
- تفکیک از فراموشیِ سادهٔ سن
نکتهٔ واژهشناسی
پیشوندِ de (زوال/کاهش) + ریشهٔ ment (ذهن/عقل)؛ یعنی «زوالِ عقل». همان «de» در «دهیدراتاسیون» (از دست دادنِ آب).
واژههای همریشه
پرسشهای پرتکرار
«de» در ابتدای واژه چه میگوید؟
یعنی «کاهش/زوال/از دست دادن»؛ اینجا زوالِ توانِ ذهنی.
«ment» به چه چیزی اشاره دارد؟
به «ذهن/عقل»؛ همریشه با «منتال/ذهنی».
دمانس و آمنزی یکیاند؟
نه؛ آمنزی فقط «حافظه» را میگیرد، اما دمانس افتِ گستردهترِ ذهن (حافظه، قضاوت، زبان و…) است.
منابع
- طبِ داخلی هاریسون — Harrison's Principles of Internal Medicine