چگونه هر واژهٔ پزشکی را بخوانیم؟

یک واژهٔ پزشکیِ بلند و ترسناک مانند electrocardiogram در نگاه اول رمزی نامفهوم است — اما در حقیقت جمله‌ای کوتاه است که سه تکه دارد و از راست به چپِ معنا خوانده می‌شود. کافی است سه پرسش را بپرسی.

۱) پسوند: واژه دربارهٔ چیست؟

پسوند (پایانِ واژه) می‌گوید با چه چیزی سروکار داری: یک بیماری، یک عمل یا یک وضعیت. - ‑itis = التهاب (hepat‑itis: التهاب کبد) - ‑ectomy = برداشتن با جراحی · ‑otomy = برش · ‑scopy = مشاهده با ابزار - ‑gram = نتیجهٔ ثبت · ‑graphy = فرایند ثبت - ‑algia = درد · ‑megaly = بزرگی · ‑emia = وضعیت خون

۲) ریشه: دربارهٔ کدام اندام یا مفهوم؟

ریشه هستهٔ معناست و اغلب یک اندام است: cardi (قلب)، hepat (کبد)، nephr (کلیه)، neur (عصب)، dermat (پوست). گاهی یک واژه دو ریشه دارد (gastr + enter = معده و روده).

۳) پیشوند: با چه کیفیتی؟

پیشوند (آغازِ واژه) جایگاه، مقدار یا زمان را می‌افزاید: - hyper‑ (بیش) در برابر hypo‑ (کم) - tachy‑ (تند) در برابر brady‑ (کند) - a‑/an‑ (بدون) · dys‑ (مختل) · hemi‑ (نیمه)

مصوت پیوندی: چسبِ واژه

حرف o (و گاه i) میان ریشه‌ها فقط برای روان‌شدن تلفظ می‌آید و معنایی ندارد: cardi‑o‑my‑o‑pathy.

بیایید یکی را با هم بشکافیم

electro‑cardi‑o‑gram → «الکتریکی» + «قلب» + (چسب) + «ثبت» = ثبت الکتریکی قلب. همین! حالا electro‑encephalo‑gram را خودت بخوان.