بیماری / وضعیت · غدد و متابولیسم
آلکالوز
Alkalosis
کالبدشکافی واژه
خواندنِ تحتاللفظیوضعیتِ قلیاییِ [خون]
پیشوندریشهپسوندمصوت پیوندی
آلکالوز یعنی قلیاییترشدنِ خون از حدِ طبیعی؛ تعادلِ اسید و باز به سمتِ باز میرود، مثلاً بر اثرِ استفراغِ شدید یا تنفسِ تند.
کاربرد بالینی
- توصیفِ قلیاییِ بیش از حدِ خون
- بررسیِ اختلالِ تعادلِ اسید و باز
نکتهٔ واژهشناسی
ریشهٔ alkal (قلیا) + پسوندِ ‑osis (وضعیت)؛ یعنی «وضعیتِ قلیایی». ریشهٔ alkal از عربیِ «القلی» میآید؛ نقطهٔ مقابلش «اسیدوز» است.
واژههای همریشه
پرسشهای پرتکرار
ریشهٔ «alkal» از کجا آمده؟
از عربیِ «القلی» (خاکسترِ گیاهانِ قلیایی)؛ همان ریشهٔ واژهٔ «آلکالن».
آلکالوز و اسیدوز چطور از هم جدا میشوند؟
با ریشه: alkal (قلیا) در برابرِ acid (اسید)؛ پسوندِ osis در هر دو یکی است.
«‑osis» اینجا چه میگوید؟
یک «وضعیتِ» غیرطبیعی؛ اینجا قلیاییِ خون.
منابع
- طبِ داخلی هاریسون — Harrison's Principles of Internal Medicine