بیماری / وضعیت · مغز و اعصاب
دیسلکسی
Dyslexiaنارساخوانی
کالبدشکافی واژه
خواندنِ تحتاللفظیدشواریِ خواندن
پیشوندریشهپسوندمصوت پیوندی
دیسلکسی یک اختلالِ یادگیریِ خاص است که در آن، با وجودِ هوشِ طبیعی، خواندن و ربطدادنِ حرف به صدا دشوار است.
کاربرد بالینی
- توصیف اختلال یادگیریِ خواندن
- تفکیک از مشکلات بینایی یا هوشی
نکتهٔ واژهشناسی
پیشوند dys‑ (دشوار/مختل) + ریشهٔ lex (واژه/خواندن). همین پیشوند dys در dys-phag-ia (بلع دشوار) و dys-pnea (تنفس دشوار) نیز «اختلال» را میرساند.
دامنهٔ dys
پیشوند dys بسیار پرکاربرد است و همیشه بر «بدکاریِ» یک عملکرد دلالت دارد، نه نبودِ کامل آن.
واژههای همریشه
پرسشهای پرتکرار
«دیس» در ابتدای واژه چه میگوید؟
یعنی «دشوار/مختل»؛ با ریشهٔ lex (خواندن/واژه) میشود «دشواریِ خواندن».
«دیس» در واژههای دیگر هم همین را میگوید؟
بله؛ در «دیسفاژی» (بلعِ دشوار) و «دیسپنه» (تنفسِ دشوار)؛ همیشه «اختلالِ» یک کار را میرساند.
دیس یعنی نبودِ کامل؟
نه؛ «dys» اختلال و دشواری است، اما «a-/an-» نبودِ کامل را میرساند.
منابع
- فرهنگ پزشکی استدمن — Stedman's Medical Dictionary